Кыргызстанда унааны кедендик тазартуу калькулятору 2026
Кыргыз Республикасына унааны алып кирүүдө бардык кедендик төлөмдөрдү эске алуу менен кедендик тазартуунун так наркын эсептеңиз: баждын, жыйымдын, акциздин жана КНСтин. Калькулятор 2026-жылга Евразиялык экономикалык биримдиктин (ЕАЭБ) актуалдуу тарифтерин колдонот.
Унаанын кедендик тазартуусу кантип эсептелет
Кедендик тазартуунун жалпы наркы төрт милдеттүү төлөмдөн турат:
- Кедендик жыйым (0.4%) — документтерди расмийлөө жана кеденинин кызматтары үчүн төлөм, унаанын кедендик наркына эсептелет
- Кедендик баж (15-20%) — бюджетке негизги төлөм, унаанын жашына жараша болот (3 жылга чейин жаңы — 15%, 3 жылдан ашык колдонулган — 20%)
- Акциз салыгы (0-15%) — чоң кыймылдаткыч көлөмү бар унааларга кошумча салык, ставкалар см³ жана жашка жараша болот
- КНС (12%) — кошулган наркка салык, суммага эсептелет: унаанын наркы + кедендик жыйым + баж + акциз
Кыргызстан үчүн ЕАЭБ тарифтери (2026)
2015-жылдан бери Кыргызстан ЕАЭБ бирдиктүү кедендик тарифтерин колдонот. Ставкалар эки негизги параметрге жараша болот:
Жаңы унаалар (3 жылга чейин)
- Баждын базалык ставкасы: кедендик наркынын 15%ы
- Кыймылдаткыч көлөмү боюнча акциз:
- 1800 см³кө чейин — акциз 0-1%
- 1801-2300 см³ — акциз 5%
- 2301-3000 см³ — акциз 8%
- 3000 см³тен ашык — акциз 10%
Колдонулган унаалар (3 жылдан ашык)
- Баждын базалык ставкасы: кедендик наркынын 20%ы
- Акциз (жаңыларга караганда жогорураак):
- 1500 см³кө чейин — акциз 1%
- 1501-1800 см³ — акциз 2%
- 1801-2300 см³ — акциз 6%
- 2301-3000 см³ — акциз 10%
- 3000 см³тен ашык — акциз 15%
Унаанын кедендик баалоосу
Кедендик нарк бир нече ыкмалар менен аныкталат:
- Сделканын баасы боюнча — сатып алуу-сатуу келишими же эсеп-фактура боюнча (эгер алар ишенимдүү болсо)
- Окшош товарлар боюнча — кеден базардагы ошол эле маркасынын, жылынын жана комплектациясынын окшош унаалары менен салыштырат
- Маалымат базалары боюнча — АТК (Автомобилдик кеден комитети) импорттук унааларга баалардын базаларын жүргүзөт
Маанилүү: Кедендик наркты азайтуу унаанын наркынын 300%на чейин айыпка жана конфискацияга коркунуч салат!
Эсептөө мисалы (2026)
Toyota Camry 2020-жылы, кыймылдаткыч көлөмү 2.5 л (2500 см³), наркы $15,000:
- Жашы: 6 жыл (колдонулган → баж 20%, акциз 10%)
- Кедендик жыйым: $15,000 × 0.4% = $60
- Кедендик баж: $15,000 × 20% = $3,000
- Акциз салыгы: $15,000 × 10% = $1,500
- КНС үчүн база: $15,000 + $60 + $3,000 + $1,500 = $19,560
- КНС (12%): $19,560 × 12% = $2,347
- ЖЫЙЫНТЫГЫ кедендик тазартуу: $6,907 (унаа наркынын болжол менен 46%ы)
- Толук наркы: $15,000 + $6,907 = $21,907
Көп берилүүчү суроолор (FAQ)
Кыргызстанда унааны кедендик тазартуу канча турат?
Наркы баасына, жылына жана кыймылдаткыч көлөмүнө жараша болот. Орточо алганда $10,000 турган, 2.0 л кыймылдаткычы бар колдонулган унаа үчүн кедендик тазартуу $2,800-3,200 (28-32%) түзөт. Ошол эле наркы бар жаңы унаа үчүн — $2,200-2,600 (22-26%). Так эсептөө үчүн калькуляторду колдонуңуз.
Кедендик тазартуу үчүн кандай документтер керек?
Милдеттүү документтер: 1) Ээсинин паспорту (жеке адамдар) же уюштуруучу документтер (юрлица), 2) жөнөтүлгөн өлкөнүн ПТСи, 3) Сатып алуу-сатуу келишими же эсеп-фактура, 4) Транзиттик номерлер (айдап алып келүүдө), 5) ЕАЭБ ыктык сертификаты (жаңы унаалар үчүн). Ошондой эле кедендик декларация керек.
10 жылдан ашык унааны кедендик тазартса болобу?
Ооба, Кыргызстанда жаш боюнча чектөөлөр жок. Бирок 7-10 жылдан ашык унаалар үчүн кедендик тазартуу базардык наркынын 30-40%ын түзүшү мүмкүн, бул экономикалык жактан пайдасыз. Ошондой эле эски унааларды сатуу кыйын.
Кедендик тазартуу канча убакыт алат?
Стандарттык процедура — туура документтерде 1-3 иш күн. Кошумча экспертиза (VINди текшерүү, баалоо) менен — 7-10 күнгө чейин. Тездетүү үчүн $200-500га кедендик брокерлерди сунуштайбыз.
Жеке адамдар жана юрлица үчүн кедендик тазартуу эмнеси менен айырмаланат?
Тарифтер бирдей, бирок жеке адамдар жылына жеке колдонуу үчүн 1 унааны кедендик тазарта алышат, юрлица — чектөөсүз. Юрлица кедендик өкүл (брокер) аркылуу иштөөгө милдеттүү.
Унааны кедендик тазартпасаң акчаны кайтарып алса болобу?
Ооба, 3 жыл ичинде арыз берсеңиз төлөнгөн каражаттарды (кедендик жыйымдан башка) кайтарып алса болот. Унаа кайра чыгарылышы же кедендик кампага жайгаштырылышы керек. Кайтаруу 30-60 күн алат.
Пайдалуу кеңештер
- ✅ Сатып алардан мурда VIN-кодду текшериңиз — унаа издөөдө же утилде болбошу керек
- ✅ Жашыруун чыгымдарды эске алыңыз: жеткирүү, брокер ($200-500), техосмотр, ИИМдин МККда катоо
- ✅ Жаңы унаалар үчүн ЕАЭБ ыктык сертификаты керек (өзүнчө расмийленет)
- ✅ Россияда/Казакстанда кедендик тазартууну карап көрүңүз — кээде пайдалуураак
- ✅ Экологиялык класс Евро-5тен төмөн болбошу керек (2024-жылдан бери)
- ✅ Кедендик тазартуудан кийин ИИМдин МККда 10 күн ичинде катоо милдеттүү
Расмий булактар
- 📍 КРнын кеден кызматы: www.customs.kg
- 📍 ЕАЭБ бирдиктүү кедендик тарифи: www.eurasiancommission.org
- 📍 ИИМдин МКК (унааларды катоо): www.grs.kg
calk.kg сайтындагы унааларды кедендик тазартуу калькулятору — 2026-жылга ЕАЭБнын актуалдуу тарифтери бар акысыз курал. Кыргызстан тургундары үчүн так эсептөөлөр.